Appartementen bouwen in een kerk

Ontkerkelijking is een van de oorzaken dat kerkgebouwen steeds vaker een andere bestemming krijgen. De Bonifatiuskerk in Dordrecht veranderde tientallen jaren geleden van rooms-katholieke kerk in een poppodium. Nu worden er appartementen in gemaakt.

De Bonifatiuskerk is een rijksmonument en staat in het meest historische gebied van Dordrecht. Het gebouw bevindt zich in de Wijnstraat, op de hoek van de Schrijversstraat. Patrick Steenbergen van KVMC bracht een advies uit over de brandveiligheid en bouwfysica van de nieuwe bestemming.

‘De woningen in de kerk komen niet tegen de buitenmuren aan, maar worden er als losse huizen ingezet,’ legt Patrick uit. ‘Bovenin komen maisonnettes met onderin een werkruimte. Die werkruimtes zijn geschakeld met de centrale hal van het voormalige kerkgebouw. Dus als je de kerk inloopt, dan is er de kerkvloer met aan weerszijden de ruimtes die horen bij de woningen erboven. Zoals het nu is beoogd komt in het midden van de begane grond een koffiebar annex citygym die een gemeenschappelijke functie moet krijgen.’

Maatwerk in de kerk

Het berekenen van het brandveilig maken van woningen in een kerk is geen standaard opdracht voor KVMC en is dus maatwerk. ‘De meest bijzondere woningen komen in de kap van de kerk,’ zegt Patrick. ‘Het zijn woningen die over het gewelf heen gaan. Je gaat via het trappenhuis naar één kant en als je daar bent ga je de woning in en met een trap omhoog waar de woonkamer boven het gewelf is met de slaapkamer aan de andere kant van het gewelf. Er komen drie woningen in de kap waarbij de bestaande houten kapconstructie in het zicht blijft. De huizen krijgen daglicht doordat aan één zijde nieuwe balkons komen en met de monumentencommissie is afgesproken dat in het dak daglichtopeningen gemaakt mogen worden.’

Drie gebouwen

De naast de kerk gevestigde muziekschool wordt bij het project betrokken en wordt ook verbouwd naar appartementen. In totaal worden drie gebouwen tot woningen getransformeerd, inclusief een automatische parkeergarage voor de bewoners. Patrick: ‘Voor de automatische parkeergarage hebben we contact met de brandweer en Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid om een zo veilig mogelijke installatie te realiseren zodat er geen oncontroleerbare brand kan uitbreken. We adviseren ook hoe je bijvoorbeeld bestaande wanden en het gewelf brandwerend kunt krijgen omdat daar immers die woningen boven komen. KVMC heeft nauw contact met de gemeente vanwege de monumentenstatus van het pand. Een deel van de kerk heeft de tand des tijds niet doorstaan. Oude stukken gevel zijn zo ver kapot dat het opknappen ervan alleen maar waardevoller wordt. Met de kap en het gewelf en de kap moeten de bouwers in ieder geval wel voorzichtig zijn.’

Verschillende uitdagingen

Het vergt voor alle betrokken partijen veel creativiteit, weet Patrick. ‘Het is een uitdaging om in een kerk woningen te maken die absoluut veilig zijn. Een kerkkap is van origine namelijk niet gemaakt om in te wonen. Als je naar de huidige situatie kijkt, dan zie je een heel klein, veel te stijl trapje om bij het gewelf te komen. Je moet onder de dakspanten lopen. In de nieuwe situatie moet wel een veilige en goede route zijn als je het gebouw ineens moet verlaten. We zijn met de brandweer op de locatie geweest en hebben hen onze voorstellen voorgelegd. Zij zijn het immers die bij een brand naar binnen moeten. Ons brandveiligheidsontwerp is voor de brandweer in orde bevonden zoals we dat zelf ook voor ogen hadden.’

Voor een deel van het gebouw heeft KVMC nog een variantenstudie gedaan om te kijken of het helemaal aardgasvrij gemaakt zou kunnen worden. Ook daar lagen uitdagingen met bijvoorbeeld warmtepompen die je kwijt moet kunnen in zo’n eeuwenoude bestaande situatie. Vanwege o.a. de hoge kosten is uiteindelijk niet voor deze variant gekozen, maar de medewerkers van KVMC zijn er wel trots op dat het hen gelukt is om het zodanig te ontwerpen dat het wel had gekund.

De herschepping van de Bonifatiuskerk

De Rooms-Katholieke Bonifatiuskerk in de Wijnstraat in Dordrecht is gebouwd in 1823 als Waterstaatskerk, wat in die tijd vaker gebeurde. De overheid gaf dan financiële ondersteuning waarna de controle en oplevering werd goedgekeurd door ingenieurs van het ministerie van Waterstaat. De Bonifatiuskerk is een hallenkerk. Dat is een kerk met meerdere beuken waarvan de zijbeuken ongeveer even hoog en soms ook even breed zijn als het middenschip. De houten toren zit op de voorgevel aan de Wijnstraat-kant. Binnen heeft de kerk zuilen en houten tongewelven. Het altaar, de preekstoel en klokkenstoel dateren uit 1827. Het interieur van de kerk is later met kleuren beschilderd.

In 1976 betrok poppodium Bibelot het gebouw. De metamorfose van kerk naar poppodium is voor het monument zwaar geweest. Er werd fors verbouwd en overal werd bijvoorbeeld isolatie aangebracht. Bibelot was populair en trok bezoekers uit het hele land voor concerten van bands met vaak grote namen. In 2012 vertrok Bibelot en een jaar later kreeg het gebouw weer een kerkelijk tintje toen een religieuze jongerenstichting het huurde als ontmoetingscentrum.

De gemeente Dordrecht zette de kerk te koop, samen met tientallen andere gebouwen die ze niet meer nodig hadden. Projectontwikkelaar Bonifatius Ontwikkeling B.V. gaat nu de voormalige kerk inrichten met onder meer een openbare city-gym, thuiswerkplekken voor de bewoners en lofts. 

Stijl architectuur is verantwoordelijk voor het architectonische ontwerp en Bik Bouw zal de realisatie uitvoeren. 

Volg deze link voor verkoopinformatie m.b.t. het project.

Bonifatiuskerk te Dordrecht
Bonifatiuskerk te Dordrecht
Bonifatiuskerk te Dordrecht

Vluchtroutes: voldoende veilig?

Brandveiligheid is één van de belangrijkste ontwerpaspecten in nieuwe ontwikkelingen in de gebouwde omgeving. Onderdeel van brandveiligheid is het bepalen van voldoende vluchtcapaciteit, zodat (een onderdeel van) een gebouw veilig en op tijd kan worden ontruimd.

In het Bouwbesluit 2012 en de Regeling Bouwbesluit 2012 zijn handvatten gegeven voor het bepalen van voldoende doorstroomcapaciteit, zodat een gebouw op tijd kan worden ontruimd in geval van een calamiteit (bijv. brand). Er worden diverse eisen gesteld aan bijvoorbeeld de totale ontruimingstijd en de ontruimingstijd van ruimtes gelegen op dezelfde bouwlaag als de bedreigde ruimte. Zo is bijvoorbeeld gesteld dat een gebouw zonder aanvullende voorzieningen voor veilige vluchtroutes binnen 15 minuten ontruimd moet kunnen zijn. Door het toevoegen van extra beschermde vluchtroutes of veiligheidsvluchtroutes is het toegestaan deze ontruimingstijd te verlengen tot respectievelijk 20 of 30 minuten.

KVMC voorziet opdrachtgevers met dergelijke vraagstukken en helpt bij het berekenen van de capaciteit van een vluchtroute. KVMC maakt inzichtelijk of het beoogde gebouw voldoende veilig en op tijd kan worden ontruimd. Bent u benieuwd of uw gebouw voldoende veilig is? Of dient u aan te tonen dat de capaciteit voldoende is voor bijvoorbeeld een omgevingsvergunningaanvraag? Neem dan gerust contact met ons op.

Herontwikkeling V&D Eindhoven

Raadgevend advies voor de Burgraadt

In opdracht van Vrijborg B.V. is KVMC gevraagd om raadgevend integraal advies te geven voor de installatietechniek, bouwfysica en brandveiligheid van de ontwikkeling van de transformatie van een 9-laags kantoorgebouw te Dordrecht, in bezit van Van Twist Vastgoed, naar 30 appartementen.

Vanuit publiekrechtelijke wetgeving zijn diverse eisen gesteld met betrekking tot gebouwprestaties inzake bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid. Deze eisen zijn onder andere beschreven in het Bouwbesluit 2012. Sinds de toevoeging van de disciplines bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid is KVMC bezig met optimalisatie van onze integrale adviezen binnen deze disciplines.

Voor de “bouwbesluitberekeningen” maken wij gebruik van het Builder gebouwmodel (BINK 9.0). Met deze software kunnen vrijstaande woningen, woongebouwen en kantoren als rekenmodel voor diverse berekeningen worden ingezet. Het architectonisch ontwerp van Houben & van Mierlo architecten wordt omgezet in een BINK Builder gebouwmodel met behulp van de 3D-tekenfunctionaliteit. Het rekenmodel van een project als de Burgraadt wordt vervolgens gebruikt voor onder andere temperatuuroverschrijdings-, brandoverslag-, spuiventilatie- en daglichtberekeningen. In de afbeelding is een 3D-voorbeeld gegeven van een de resultaten van een brandoverslagberekening.

Wilt u meer informatie over 3D rekenmogelijkheden in uw project? Neem dan contact met ons op.

Raadgevend advies voor de Burgraadt

Integrale aanpak resulteert in maximaal resultaat!

In opdracht van Syntrus Achmea, Rijnhart Wonen en Philadelphia heeft Ballast Nedam Bouw & Ontwikkeling West de prijsvraag gewonnen.

KVMC draagt bij aan winnende tender “De Driemaster” te Leiderdorp. Na een korte, maar intensive selectieperiode heeft ontwikkelend aannemer Ballast Nedam de meervoudige onderhands aanbesteding van “De Driemaster” gewonnen. In de tenderfase, maar ook in het vervolg van het project, adviseerden Ingenieursbureau KVMC integraal op het gebied van installatietechniek, bouwfysica, brandveiligheid, akoestiek en duurzaamheid.

In opdracht van Syntrus Achmea, Rijnhart Wonen en Philadelphia heeft Ballast Nedam Bouw & Ontwikkeling West de prijsvraag gewonnen. De Driemasterlocatie, die is ingesloten tussen de Engelendaal, de Lijnbaan en de Wilddreef in de gemeente Leiderdorp, ligt op het terrein van de oude steenfabriek. Het team dat bestaat uit Ballast Nedam, INBO Architecten, Ingenieursbureau KVMC en TWP (constructie) hebben in korte tijd een prachtig en haalbaar ontwerp gerealiseerd.

Gedurende de ontwerpperiode zijn er verschillende varianten opgezet om zo de meest duurzame oplossing te realiseren die past bij het beschikbare budget en het programma van eisen van de verschillende opdrachtgevers. De woongebouwen De Jonker en De Ridder worden aangesloten op stadswarmte en zijn daarmee gasloos. Uiteindelijk bleek door slim isoleren, glasoriëntatie en glas eigenschappen de benodigde EPC-score te worden gehaald. Met dank aan deze integrale aanpak is een EPC-score van 0,24 behaald. Met weinig technologie konden zo de maximale punten behaald worden voor dit cruciale onderdeel.

Met andere woorden: Meer bouwen met minder techniek!

Integrale aanpak resulteert in maximaal resultaat!

Integrale advisering door KVMC

Ruim 20 jaar geleden is ingenieursbureau KVMC gestart als installatieadviseur, de jaren daarna zijn disciplines zoals bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid toegevoegd aan het dienstenpakket van het ingenieursbureau.

Binnen vele projecten is KVMC betrokken als integraal adviseur. Het leveren van een integraal advies houdt voor ons in dat KVMC-collega’s samen op een groot deel van onze vakdisciplines adviseren, rekening houdend met de mogelijkheden en beperkingen van de andere disciplines.

We zorgen ervoor dat de installaties zo worden ontworpen en voorgeschreven dat deze in het door ons opgestelde duurzame energieconcept past. Tevens zorgen wij ervoor dat het gebouw brand-en vluchtveilig is, met de bijbehorende brandveiligheidsinstallaties als onderdeel van het totale installatieconcept.

Bij het akoestisch advies wordt er geadviseerd over ruimteakoestiek, de gevel-en de interne geluidwering en wordt overlast ten gevolge van installatiegeluid voorkomen. Wat betreft de bouwregelgeving wordt getoetst en geadviseerd over de veiligheid en bruikbaarheid van het gebouw, zoals beschreven in het Bouwbesluit 2012.

Al deze disciplines ‘raken’ elkaar. Een goede ‘integrale’ afstemming is dus vereist voordat ons advies de deur uitgaat. Dit scheelt onze opdrachtgever erg veel afstemmingsoverleg en beperkt de kans op faalkosten op dit gebied aanzienlijk.

KVMC, uw adviseur op het gebied van installatietechniek, bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid.